Zmiany klimatyczne

Zapobieganie i adaptacja

Reagowanie na postępujące zmiany klimatyczne można z grubsza podzielić na dwa główne podejścia. To zapobieganie i adaptacja.
Zapobieganie polega przede wszystkim na ograniczaniu emisji do atmosfery gazów cieplarnianych we wszystkich sferach i sektorach będących w tym względzie głównymi „winowajcami":

  • produkcja energii – np. ograniczanie udziału paliw kopalnych, efektywna produkcja i przesył energii;
  • przemysł i konsumpcja – rosnąca liczba ludności i nasze potrzeby konsumpcyjne (często: po prostu zachłanność) powodują wzrost produkcji przemysłowej. Cały zaś „cykl życiowy" przeróżnych przedmiotów, obiektów i towarów: od stworzenia infrastruktury i narzędzi do wyprodukowania i przetransportowania tychże towarów, pozyskania/produkcji niezbędnych surowców, samego wytworzenia, eksploatacji, a w końcu przetworzenia i utylizacji jako odpadów przemysłowych i komunalnych, wymagają dużych ilości energii i generują duże ilości gazów cieplarnianych;
  • transport – przenoszenie z miejsca na miejsce surowców, dóbr i ludzi pochłania ok. 20% światowej produkcji energii, ogromne ilości paliw kopalnych i jest potężnym generatorem gazów cieplarnianych. Nie bez znaczenia jest więc styl i poziom naszej mobilności oraz poziom konsumpcji, a szczególnie jak często, jak dużo i z jak daleka muszą dotrzeć do nas dobra i usługi, z których korzystamy;
  • gospodarstwa domowe – pochłaniają ok. 11% światowej energii. Energooszczędne rozwiązania dotyczące ogrzewania, chłodzenia, oświetlenia i działających w naszych domach urządzeń elektrycznych mogą przynieść znaczne ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Dużo można tu zdziałać na co dzień, po prostu starając się nie marnotrawić energii;
  • rolnictwo i produkcja żywności – wiąże się wylesianiem terenów pod uprawy (zubażanie potencjału wychwytywania CO2 z atmosfery), produkcją maszyn, urządzeń i nawozów sztucznych, transportem i przetwórstwem żywności itp.
  • zmiany użytkowania ziemi i jej wylesianie: zawłaszczanie pod różne cele, np. budowa infrastruktury, osiedli mieszkaniowych, uprawy rolne itp. powodują degradację ekosystemów i zmniejszają potencjał samej Ziemi do pochłaniania nadmiaru dwutlenku węgla.

Drugim, równolegle branym pod uwagę i wdrażanym podejściem jest adaptacja. U jej podstaw leży założenie, że zmiany klimatu mają miejsce i niezależnie od wysiłków na rzecz ograniczenia czy zahamowania tych zmian w zakresie, który od nas zależy, trzeba się przygotować na radzenie sobie z niechybnie nadciągającymi skutkami. Opracowywane plany i strategie adaptacji – w zależności od specyfiki kraju (regionu), zakładają np. rozbudowę infrastruktury hydrotechnicznej na wybrzeżach, poszukiwanie alternatywnych, bardziej ciepłolubnych odmian roślin uprawnych, którymi w razie czego będzie można zastąpić (uzupełnić) uprawy dotychczas tradycyjne na danym terenie, odpornych na suszę odmian drzew na potrzeby leśnictwa itp. Opracowywane są zasady monitoringu i ostrzegania przed zagrożeniami, niezbędne do wdrożenia innowacje i procedury adaptacyjne w takich sektorach jak np. rolnictwo, gospodarka wodna, gospodarka rybacka, leśnictwo, energetyka, transport, gospodarka przestrzenna i inne. Istotny, z uwagi na jej znaczenie dla człowieka, jest też monitoring i ochrona różnorodności biologicznej w kontekście np. wpływu na stosunki wodne i jakość wody, jakość powietrza, zasobność i ochronę gleb przed erozją, mikroklimat i inne. Niektóre plany zakładają nawet konieczność przesiedlania ludności.

 
 
 
Niniejszy materiał został opublikowany dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za jego treść odpowiada wyłącznie Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Centrum UNEP/GRID-Warszawa.
Organizator
  • Partner
  • Partner
  • Partner
  • Partner
  • Partner
  • Partner
© Centrum UNEP/GRID-Warszawa 2017